Huế không chỉ nổi tiếng với quần thể di tích và nhã nhạc cung đình, mà còn là vùng đất lưu giữ nhiều làng nghề truyền thống đặc sắc. Những làng nghề ấy không chỉ tạo ra sản phẩm phục vụ đời sống, mà còn phản ánh chiều sâu văn hóa, tín ngưỡng và tâm hồn người dân xứ Huế. Trong đó, nổi bật có hoa giấy Thanh Tiên, tranh làng Sình và nghề làm bánh đậu xanh trái cây - những nét đẹp vừa bình dị vừa tinh tế. Những làng nghề này không chỉ là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc của người dân xứ Huế, mà còn là điểm đến thú vị dành cho khách du lịch mỗi dịp đến cố đô.
Từ lâu đã nổi tiếng với nghề làm hoa giấy truyền thống. Những bông hoa giấy nơi đây được tạo nên hoàn toàn thủ công, từ tre, giấy màu và bàn tay khéo léo của người nghệ nhân.
Hoa giấy Thanh Tiên không chỉ để trang trí mà còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, thường được dùng trong các dịp lễ Tết, cúng gia tiên. Mỗi bông hoa là sự kết hợp hài hòa giữa màu sắc tươi sáng và hình dáng tinh tế, thể hiện ước vọng về cuộc sống an lành, sung túc. Nghề làm hoa giấy không chỉ là sinh kế mà còn là cách người dân gìn giữ truyền thống qua bao thế hệ.
Năm loại hoa gồm hoa lan, hoa cúc, hoa thược dược, hoa hồng và hoa hướng dương, được sắp xếp khéo léo, tượng trưng cho trời, đất và con người.
Làng Sình nổi tiếng với dòng tranh dân gian phục vụ tín ngưỡng. Khác với tranh Đông Hồ thiên về trang trí, tranh làng Sình chủ yếu dùng trong thờ cúng, cầu an, giải hạn.
Tranh được in từ ván khắc gỗ, sau đó tô màu thủ công bằng các nguyên liệu tự nhiên. Hình ảnh trong tranh thường giản dị nhưng mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, phản ánh đời sống tâm linh phong phú của người dân. Qua từng bức tranh, ta có thể cảm nhận được sự giao thoa giữa nghệ thuật và tín ngưỡng, giữa đời sống thường nhật và thế giới tâm linh.
Một trong những nét độc đáo của ẩm thực Huế là bánh đậu xanh trái cây, món bánh nhỏ xinh được tạo hình giống các loại quả như cam, quýt, ớt, xoài…
Nguyên liệu chính là đậu xanh, đường và màu thực phẩm tự nhiên. Tuy đơn giản nhưng để tạo nên những chiếc bánh sống động như thật đòi hỏi sự tỉ mỉ và khéo léo của người làm. Món bánh này không chỉ ngon mà còn đẹp mắt, thường được dùng trong các dịp lễ Tết, cúng bái hoặc làm quà biếu. Đây là sự kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật tạo hình và nghệ thuật ẩm thực, mang đậm phong cách tinh tế của Huế.
Bên cạnh những làng nghề thủ công và ẩm thực đặc sắc, Huế còn nổi tiếng với nghề làm phấn nụ - một sản phẩm làm đẹp mang đậm dấu ấn cung đình xưa. Phấn nụ từng được sử dụng trong hoàng cung triều Nguyễn, là bí quyết giúp các cung tần mỹ nữ giữ gìn làn da trắng mịn, thanh khiết.
Phấn nụ được làm hoàn toàn từ các nguyên liệu tự nhiên như cao lanh, thảo dược và nước hoa bưởi. Quy trình chế tác khá công phu: nguyên liệu được lọc kỹ, nấu chín, sau đó nhào nặn thành từng viên nhỏ hình búp hoa (gọi là “nụ”), rồi đem phơi khô tự nhiên. Chính vì vậy mà sản phẩm có tên gọi rất thơ - “phấn nụ”.
Không chỉ là mỹ phẩm, phấn nụ còn thể hiện sự tinh tế trong văn hóa làm đẹp của người Huế. Khi sử dụng, phấn tạo lớp nền mỏng nhẹ, giúp da mịn màng và mang lại vẻ đẹp thanh tao, kín đáo, đúng với chuẩn mực thẩm mỹ truyền thống.
Ngày nay, nghề làm phấn nụ vẫn được một số cơ sở tại Huế gìn giữ và phát triển. Sản phẩm không chỉ phục vụ nhu cầu làm đẹp mà còn trở thành món quà lưu niệm mang đậm bản sắc cố đô. Đây là minh chứng cho sự tiếp nối của một nét đẹp xưa trong đời sống hiện đại.
Các làng nghề truyền thống ở Huế không chỉ là nơi sản xuất mà còn là “bảo tàng sống” của văn hóa dân tộc. Trong bối cảnh hiện đại hóa, những nghề này đang đối mặt với nhiều thách thức như thị trường thu hẹp, thiếu lao động trẻ kế thừa.
Tuy nhiên, nhờ sự quan tâm của chính quyền và ý thức gìn giữ của người dân, nhiều làng nghề đã từng bước đổi mới, kết hợp du lịch trải nghiệm để phát triển bền vững. Việc bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống không chỉ giúp giữ gìn bản sắc văn hóa Huế mà còn góp phần quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới.
Theo Trung tâm Thông tin du lịch
